Het voorportaal

HET VOORPORTAAL
Een waargebeurd verhaal over een Joods vluchtelingenkamp in Hoek van Holland

Op donderdag 4 mei 2017 zal – traditiegetrouw – in Westlandtheater De Naald een theatervoorstelling in het kader van dodenherdenking plaatsvinden. De voorstelling is geschreven door Aart van den Berg van Theater in Feite.

Het is 1938. Nederland sluit de grenzen voor Joodse vluchtelingen. Hitler is al jaren aan de macht en veel Joden proberen te vluchten, maar dat is voor Nederland geen reden om deze vluchtelingen ruimhartig toe te laten.

De illegale Joodse vluchtelingen worden opgevangen in verschillende vluchtelingenkampen in Nederland. Wat velen niet weten, is dat er ook een vluchtelingenkamp in onze regio was. In Hoek van Holland – eerst in de Rotterdamse Vacantie School en later in de voormalige exportslachterij Vianda aan de Slachthuisweg – worden gedurende een paar jaar honderden Joodse vluchtelingen gehuisvest. Gehuisvest tussen de vleeshaken aan de muur. De vluchtelingen hebben niet veel vrijheid en de opvang is zeer sober.

Vanaf april 1940 worden groepen vluchtelingen overgebracht naar het centrale vluchtelingenkamp Westerbork, dat – nota bene betaald van Joods geld – gereed is gekomen. Als de Nazi’s Nederland binnenvallen, zitten er nog ongeveer 100 Joodse vluchtelingen in Kamp Vianda; als ratten in de val. Bijna allemaal zijn ze later op transport gezet naar de vernietigingskampen van Nazi-Duitsland.

De theatervoorstelling vertelt het verhaal van een zestal vluchtelingen en van kampcommandant Jacob Haan. Een verhaal over prikkeldraad, gemis en overleving, maar vooral over de kleine stapjes die – bewust of onbewust – gezet worden op weg naar de hel.

Impliciet worden de dilemma’s uit onze huidige tijd blootgelegd.

Op het terrein was aan de zijde van de Nieuwe Waterweg een groot voorplein. Alleen hier konden de vluchtelingen zich vrij bewegen. De ironie van het lot wilde dat de geïnterneerde vluchtelingen hier dagelijks de grote zeeschepen, waaronder ook passagiersschepen, op weg naar de vrijheid zagen passeren.

Uit: Kamp Vianda: buitenlandse Joden in Hoek van Holland, Dirk Ruis (in Joods leven in het Westland, genootschap Oud-Westland, 2015, blz 124).

De voorstelling is een productie van Theater in Feite in opdracht van stichting Narrenschip en in samenwerking met Historisch Archief Westland en Mirjam Visser van het Historisch Genootschap Hoek van Holland. Mogelijk gemaakt door: Beheerstichting loswal ’De Bonnen’, VluchtelingenWerk Nederland, Haëlla Stichting, M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting en WestlandTheater De Naald

Spelers: Maghen Hilgersum, Niels van Heijningen, Timo Kuiper.
Piano: Arjen Molenaar
Script en regie: Aart van den Berg

Reserveren
Het Voorportaal wordt gespeeld op donderdag 4 mei om 15.30 en om 21.00 uur in de grote zaal van WestlandTheater de Naald. De voorstelling duurt een uur. De kosten zijn € 7,50 inclusief garderobe en consumptie. Kaarten kunnen gereserveerd worden via www.westlandtheater.nl, telefonisch 0174-636900 of aan de balie gedurende de openingstijden (dinsdag t/m zondag van 12.00 tot 16.00 uur).

Voorgaande successen
De samenwerking tussen Stichting Narrenschip, het Historisch Archief Westland, Theater in Feite, WestlandTheater De Naald en actrice Maghen heeft al tot vier prachtige 4 mei voorstellingen geleid: Het dagboek van Jeane Zwinkels (2013), De lange schaduw van Sobibor (2014), Bevrijd! En nu? (2015) en Schuilnaam Bertus (2016). Alle voorstellingen waren uitverkocht en kregen goede recensies.

De voorstelling Het dagboek van Jeane Zwinkels is inmiddels bewerkt voor basisscholieren/groep 8. Vanaf januari 2016 speelt de voorstelling gedurende drie jaar 60 maal op Westlandse scholen. De voorstelling De lange schaduw van Sobibor is in 2015 voor 200 scholieren in Ridderkerk opgevoerd. Herinneringscentrum Kamp Westerbork heeft de voorstelling tot onze grote eer in 2015 geprogrammeerd. De voorstelling uit 2016 Schuilnaam Bertus wordt momenteel bewerkt tot een voorstelling voor Westlandse middelbare scholieren. We hopen vanzelfsprekend ook op een vervolg van de aankomende voorstelling.

De officiële organisator/ aanvrager van de financiering van de voorstelling is Stichting Vrijheid (Voorheen Stichting Narrenschip).

Met dank aan: