Vrijheid moet je voelen

In het voorjaar van 2025 werd in het Westland het project Vrijheid moet je voelen uitgevoerd, ter gelegenheid van 80 jaar bevrijding. Verspreid over de regio vertelden vijf thematische routes plaatselijke, waar gebeurde verhalen over oorlog, onderdrukking en vrijheid, op een manier die persoonlijk en invoelbaar was. Op uiteenlopende locaties – van het Westlands Museum en het Staelduinse Bos tot de Keukenbunkers in ‘s-Gravenzande en het Wilhelminaplein – kwamen bezoekers in aanraking met indringende verhalen, objecten, dilemma’s en historische beelden. Deze fysieke plekken vormden het decor voor een reeks bijzondere ervaringen, waarbij het verleden tastbaar werd.

Via audiofragmenten, archieffoto’s, voorwerpen en morele dilemma’s werden persoonlijke geschiedenissen tot leven gebracht: verhalen over onderduiken, deportaties, verzet, hoop en de nasleep van oorlog. De route was niet alleen een historische reis, maar vooral een menselijke. Bezoekers konden zich inleven in keuzes van toen, en reflecteren op wat vrijheid vandaag de dag betekent.

Ook jongeren speelden een belangrijke rol. Leerlingen van basis- en middelbare scholen werkten aan creatieve opdrachten, maakten kunstwerken en namen deel aan openingen en bijeenkomsten. Vrijwilligers en lokale vertellers deelden hun kennis. Zo ontstond een gesprek tussen jong en oud dat bijdroeg aan bewustwording én verbondenheid in de regio.

De finale van het project vond plaats op 5 mei op het Wilhelminaplein in Naaldwijk. De dag begon met de feestelijke onthulling van de dilemmaborden door de burgemeester Arends – levensgrote panelen die voorbijgangers uitnodigen na te denken over lastige keuzes in oorlogstijd. Aansluitend volgde een levendig en inhoudelijk sterk programma met toespraken, muziek, kinderactiviteiten, live optredens, historische voertuigen en een Liberationtour door alle dorpskernen van het Westland. Het plein was de hele dag gevuld met bezoekers van alle leeftijden: jong en oud kwamen samen om vrijheid niet alleen te herdenken, maar ook te vieren.

Met dit project wilden we vrijheid letterlijk en figuurlijk voelbaar maken. Niet via abstracte geschiedenis, maar via verhalen van mensen. Door te herdenken én te beleven, te luisteren én te delen. Door zichtbaar te maken wat oorlog doet met gewone levens – en hoe kostbaar vrede en democratie zijn. Naast de routes, tentoonstellingen en het slotevenement, werden er in het kader van het project ook diverse lezingen en bijeenkomsten georganiseerd. Hier deelden ooggetuigen, historici en andere sprekers hun kennis en persoonlijke ervaringen. Deze lezingen boden verdieping, maakten ruimte voor dialoog en brachten mensen bijeen rondom het thema vrijheid – toen en nu.

Dankzij de inzet van tientallen vrijwilligers, betrokken organisaties, scholen en inwoners is Vrijheid moet je voelen uitgegroeid tot een betekenisvolle en verbindende herdenking van 80 jaar vrijheid.

Meer informatie over de routes en exposities vind je op: vrijheidwestland.nl.